Do konkursu zgłosiło się 12 szkół z naszego regionu. Do etapu pozaszkolnego zakwalifikowało się 15 prac, a spośród nich wyłoniono najlepszych sześć. One z kolei wezmą udział w już ogólnopolskich zmaganiach. Wśród laureatów jest Miłosz Błaszczyk, uczeń Szkoły Podstawowej w Radkowie i zdobywca drugiego miejsca.

– Przygotowywałem pracę od września, a zajęło mi to pół roku. Jeździłem po najróżniejszych urzędach, odwiedzałem wujków, ciotki, różnych członków rodziny. Zdobywałem w ten sposób zdjęcia, informacje, kolejne dokumenty. Najstarsza osoba, którą odwiedziłem to ciocia urodzona w 1944 roku, z Dąbrowy Górniczej. Kosztowało mnie to wiele wysiłku, czasu, zgromadziłem mnóstwo notatek. Udało mi się dotrzeć do 10. pokolenia – opowiada.

Ania Szczepańska z VIII klasy Szkoły Podstawowej w Iwaniskach także miała sporo pracy.

– To już drugie podejście do tego konkursu, poprzednim razem także udało się zostać laureatką. Dużo pomogła mi mama, dziadkowie. Wspólnie odwiedzaliśmy miasta, w których miały miejsca śluby moich przodków, cmentarze, przeglądaliśmy albumy i fotografie. Wielu cennych informacji dostarczyły mi parafie, ale sporo znalazłam we własnym domu – dziadek miał pokaźną teczkę dokumentów. Historią, którą najbardziej zapamiętałam była ta dotycząca pradziadka Antoniego. Brał on ślub z moją prababcią podczas wojny, a w miejscowości przebywali wtedy rosyjscy żołnierze. Byli jednak tego dnia dość pokojowo nastawieni i mimo, że jeden z żołnierzy słyszał muzykę, nie zareagował i nie przerwał uroczystości. Na weselu był nawet fotograf – mówi.

By stworzyć drzewo genealogiczne, uczniowie musieli wykazać się umiejętnościami na miarę detektywów – podkreśla Wiesława Rutkowska, dyrektor Archiwum Państwowego w Kielcach.

– Gdy brakowało im jakichś informacji, musieli pytać, dociekać, analizować. Tu z pomocą przychodzą archiwa państwowe, ale też ogromna pomoc nauczycieli i rodziców. Konkurs pogłębia wiedzę o swojej tożsamości i więzi w tak zwanych małych ojczyznach. Uczniowie musieli się wykazać także wiedzą geograficzną i informatyczną, ale też uczyli się krytycznej analizy źródeł – odróżniania tego, co prawdziwe, od tego co fałszywe. Jestem pod wielkim wrażeniem ich umiejętności – wyjaśnia.

Grażyna Dekiel, świętokrzyska wicekurator oświaty zaznacza, że już sam poetycki tytuł konkursu mówi o tym, jak ważne jest poszukiwanie swojej tożsamości.

– Tutaj mamy oparcie się o dwa filary. O moją małą ojczyznę, czyli o rodzinę, o dom rodzinny. A drugim filarem jest właśnie historia Polski. Nagle otwierają się nam oczy na to, że II wojna światowa nie działa się gdzieś daleko, tylko działa się u mnie w mojej rodzinnej wsi, a partyzanci stacjonowali na przykład we wsi obok, mieli kontakt z moją babcią, z moim dziadkiem. Łatwiej jest żyć, jeżeli wiemy skąd jesteśmy, kim jesteśmy. Z drugiej strony, w szale ciągłych zmian, dla młodego człowieka zatrzymanie się na chwilę jest bardzo ważne. Dobrze, by uświadomili sobie jak bardzo przeszłość, ma wpływ na teraźniejszość – stwierdza.

 To już V edycja konkursu. Jak podkreśla Konrad Maj, koordynator wojewódzki konkursu z Archiwum Państwowego w Kielcach, wyzwanie było skierowane do uczniów klas IV-VIII.

– Celem konkursu jest zainteresowanie młodzieży historią swoich rodzin, małych ojczyzn. Uczniowie wykonywali drzewo genealogiczne, ale nie tylko: musieli pokazać w jaki sposób jest ono wpisane w kontekst lokalnej społeczności. Później okazało się, że na każde z tych drzew i historii rodzinnych ogromny wpływ miała II wojna światowa i inne wydarzenia historyczne. Prace które zakwalifikowały się do ogólnopolskiego etapu wyróżniały się naprawdę bardzo szeroko zakrojoną pracą badawczą. Są one wzbogacone o materiały archiwalne, dokumenty, zdjęcia – zaznacza.

Konkurs organizuje Archiwum Państwowe i Ministerstwo Edukacji Narodowej.

GALERIA