- Święty Krzyż był pierwszym narodowym sanktuarium, gdzie przechowywano i czczono relikwie Drzewa Krzyża świętego. O głębi oddziaływania sanktuarium na Świętym Krzyżu świadczy fakt, że od jego imienia wzięły nazwę i góry i cały region. Krzyż głęboko wpisał się w wiarę i kulturę tutejszego ludu – mówił kardynał Dziwisz.

Kardynał podkreślał, że dziś jesteśmy świadkami kolejnej nobilitacji świętokrzyskiego sanktuarium, które wyniesione do godności Bazyliki Mniejszej wpisuje się na listę najbardziej czcigodnych świątyń w Polsce.

Święty Krzyż to najstarsze polskie sanktuarium, istniejące już ponad tysiąc lat. W obecnej postaci wzniesiony został w latach 1781-1789 w stylu barokowo-klasycystycznym.Święty Krzyż jest jednocześnie najważniejszym zabytkiem sakralnym na Szlaku Przygody, sieciowym produkcie turystycznym, dzięki któremu można łatwiej, ciekawiej i taniej zwiedzać Świętokrzyskie. Przechowywane są w nim relikwie Drzewa Krzyża Świętego.  

Tytuł Bazyliki Mniejszej Kościół Trójcy Świętej otrzymał z Watykanu w lutym br. po blisko 10-letnim oczekiwaniu. Ten honorowy tytuł nadawany jest kościołom o wyjątkowych walorach sakralnych i historycznych. W określone dni można w nich uzyskać odpust zupełny. Bazylika musi być otwarta przez cały dzień, zapewniać pełną posługę duszpasterską oraz obsługę przewodników.