Wraz z przyjęciem chrztu przez księcia Mieszka w 966 roku, na ziemiach polskich zaczął się proces chrystianizacji. Jak on wyglądał?

Pierwszy biskup misyjny Jordan przybył w orszaku Dobrawy, żony Mieszka I. Następny, który jest poświadczony dokumentami, to biskup Unger, który przybył w latach 80. X wieku, po śmierci Jordana. Nie było więc duchownych, którzy mogliby prowadzić ekspansywną chrystianizację. Myślę, że nie spotkałaby się ona z dobrym przyjęciem miejscowej ludności. Chrystianizację trzeba więc było prowadzić spokojnie, najlepiej przez przykład władcy. Dlatego był więc ważny przykład Mieszka I oraz Bolesława Chrobrego.

            Stopniowo zaczęli napływać benedyktyni, którzy byli obecni już na dworze Mieszka I i później Bolesława Chrobrego. Duchowni musieli być zaopatrzeni w księgi liturgiczne. Powstają kościoły, klasztory, a w klasztorach skryptoria, stopniowo zaczyna się rozwijać i pogłębiać nasza kultura umysłowa. Świadczy to o licznych i intensywnych kontaktach z zachodnim chrześcijaństwem.

Jaka była rola duchowieństwa w tworzeniu kancelarii państwowych i tworzeniu sieci zakonów.

Pierwsi byli na ziemiach polskich benedyktyni, ale już w XII wieku swoją ekspansję rozpoczęli cystersi. Pierwszy klasztor cysterski powstał w Jędrzejowie w 1149 roku. Z tego roku jest akt fundacyjny, ale  proces przygotowania do ich przybycia trwał kilka lat. Następnie mamy Wąchock, Koprzywnicę, gdzie powstają klasztory. W XIII wieku dołączają franciszkanie i dominikanie, którzy odgrywają istotną rolę w chrystianizacji ludności. Cystersi byli zakonem bardziej zamkniętym, ale przynosili nowinki techniczno-gospodarcze. Im zawdzięczamy wprowadzenie nowych form uprawy ziemi: trójpolówka, melioracja gruntów, piece grzewcze w ich klasztorach, to były nowości. Prowadzili też wspaniałe skryptoria, w których powstawały pierwsze księgi, w tym Księga Henrykowska, w której zawarte jest pierwsze zdanie w języku polskim. Tworzyli też pierwsze dokumenty, które określały własności ziemskie. Wszystko to edukowało i kształtowało polskie społeczeństwo.

Więcej o konsekwencjach przyjęcia przez Polskę chrztu opowiemy w audycji: "Historia na fali" w czwartek 16 kwietnia, godz. 20 w Radiu eM