Zaległości dotyczą roku 2025 oraz połowy bieżącego, a sytuacja pogarsza się z każdym miesiącem. Renata Janik, marszałek województwa świętokrzyskiego, podkreśla, że samorząd od wielu lat inwestuje w działalność placówek duże środki, jednak ich sytuacja finansowa zależy od Narodowego Funduszu Zdrowia.

- Kupujemy najnowocześniejszy sprzęt, aparaturę do diagnostyki na światowym poziomie, platformy robotyczne do zabiegów mniej inwazyjnych, żeby nasi mieszkańcy szybciej wracali do zdrowia i jeśli pracują do aktywności zawodowej. Modernizujemy, budujemy po to, żeby nasi mieszkańcy mieli dostęp do najnowocześniejszego leczenia i tyle samorząd województwa może zrobić. My mówimy tu potocznie o nadwykonaniach, ale te nadwykonania w naszych szpitalach to tak naprawdę niedoszacowane kontrakty, bo jeżeli co roku po kilku miesiącach wiadomo, że środki zakontraktowane z NFZ nie wystarczają, to znaczy, że te kontrakty są niedoszacowane – tłumaczy Renata Janik.

Największe zobowiązania, bo ponad 32 miliony złotych, Narodowy Fundusz Zdrowia ma wobec Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Kielcach.

- Za rok 2025 Narodowy Fundusz Zdrowia nie zapłacił Wojewódzkiemu Szpitalowi Zespolonemu 17,5 miliona złotych i jest to kwota, której oczekujemy praktycznie natychmiast. Jeśli trzeba będzie, będziemy występować na drogę sądową, ponieważ są to środki również na świadczenia ratujące życie. Z kolei za ten rok ta kwota wynosi ponad 21 milionów złotych i w przypadku utrzymania danego tempa przyjmowania pacjentów cały czas będzie się zwiększać – wylicza Marcin Martyniak, dyrektor Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Kielcach.

W przypadku Świętokrzyskiego Centrum Onkologii łączna kwota zadłużenia wynosi prawie 28 milionów złotych – 9,5 miliona złotych za 2025 rok oraz ponad 18 milionów złotych za I półrocze 2026 roku.

- Świętokrzyskie Centrum Onkologii to placówka, która ratuje życie. Prowadzimy badania za pomocą PET-u, scyntygrafii, badania izotopowe, podajemy leki w ramach chemioterapii i programów lekowych. Niezapłacenie środków przez NFZ skutkuje utratą płynności finansowej, co stanowi sytuację dramatyczną – podkreśla prof. Stanisław Góźdź, dyrektor ŚCO.

Z tymi samymi problemami borykają się także Wojewódzki Szpital Zespolony im. św. Rafała w Czerwonej Górze, Uzdrowisko Busko-Zdrój, Świętokrzyskie Centrum Psychiatrii w Morawicy oraz Świętokrzyskie Centrum Rehabilitacji w Czarnieckiej Górze.

- Większość tych środków jest związana z programami lekowymi i procedurami ratującymi życie, szczególnie w alergologii. Obecnie musimy przyjmować pacjentów do odczulania tylko w sytuacjach ratujących życie. Nie ma też środków na rezonans, a to są koszty dla szpitala, bo nie może on być wyłączony, a pacjenci, którzy do nas trafiają, są odsyłani do innych ośrodków, gdzie muszą czekać na badanie do przyszłego roku – zauważa Youssef Sleiman, dyrektor Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. św. Rafała w Czerwonej Górze.

Uzdrowisko Busko-Zdrój nie otrzymało refundacji nadwykonań na kwotę ponad 7 milionów złotych. Ale to nie jedyny problem tej placówki.

- Do końca tego roku obowiązuje tak zwany współczynnik korygujący, gdzie podstawową stawkę koryguje się in plus pięć procent. Od 1 stycznia 2027 roku ma zniknąć ta korekta, co oznacza, że sytuacja w uzdrowiskach w całej Polsce dramatycznie się pogorszy – mówi Elżbieta Śreniawska, prezes Uzdrowiska Busko-Zdrój S.A.

Kwota zadłużenia w przypadku Świętokrzyskiego Centrum Psychiatrii w Morawicy wynosi prawie dwa miliony złotych, a jak podkreśla dyrektor tej placówki, Piotr Kiełbowski, ośrodek musi przyjmować wszystkich pacjentów, którzy tam trafiają.

- Taka sytuacja źle wróży psychiatrii, bo w tej chwili mamy wysyp chorób i kryzysów psychiatrycznych, a my borykamy się z takimi dużymi problemami finansowymi – stwierdza.

Kolejną placówką, która ma problemy finansowe jest Świętokrzyskie Centrum Rehabilitacji w Czarnieckiej Górze. Tam kwota zadłużenia wynosi ponad milion złotych.

- To dość istotna kwota, która pozwoliłaby nam panować nad przepływami finansowymi i nad płynnością, zwłaszcza, że społeczeństwo się starzeje i rehabilitacja jest niezmiernie potrzebna – mówi Mariusz Gil, dyrektor Świętokrzyskiego Centrum Rehabilitacji w Czarnieckiej Górze.

Wszyscy apelują do Ministerstwa Zdrowia i centrali Narodowego Funduszu Zdrowia o natychmiastowe uregulowanie zobowiązań oraz realne dostosowanie wysokości kontraktów do rzeczywistych potrzeb pacjentów, ponieważ szpitale nie mają już możliwości dalszego kredytowania systemu ochrony zdrowia z własnych budżetów.