ZNAJDZIESZ NAS TAKŻE NA
Polacy, którzy podczas II wojny światowej ratowali Żydów, narażali własne życie, choć za udzielanie pomocy groziła im kara śmierci. Temu zagadnieniu poświęcono wykład inaugurujący piątą edycję Akademii Wiara Kultura Nauka, organizowanej przez Muzeum Diecezjalne w Kielcach.
Prelekcję zatytułowaną „Jakie prawo – taki czyn. O Polakach ratujących Żydów w czasie II wojny światowej” wygłosił dr Tomasz Domański, historyk Instytutu Pamięci Narodowej. Przypomniał, że niemieckie władze okupacyjne wprowadzały coraz bardziej restrykcyjne przepisy dotyczące pomocy ludności żydowskiej.
– 15 października 1941 roku Hans Frank wydał rozporządzenie przewidujące karę śmierci dla Polaków, którzy świadomie udzielali Żydom schronienia, oraz dla Żydów, którzy nielegalnie opuszczali wyznaczone im miejsca pobytu. Wcześniej niemieckie przepisy stopniowo zaostrzały kary za kontakty z ludnością żydowską. W listopadzie 1942 roku pojawiło się kolejne rozporządzenie, rozszerzające odpowiedzialność za udzielanie pomocy. Niemcy mogli uznać za nią nawet podanie wody, wskazanie drogi czy przekazanie żywności – wyjaśniał Tomasz Domański.
Historyk zwrócił uwagę, że również na Kielecczyźnie tysiące osób angażowały się w pomoc Żydom, mimo grożących im konsekwencji.
– Ktoś mógłby powiedzieć, że w skali całej populacji była to niewielka liczba. Zapytałbym jednak, ile osób byłoby dziś gotowych poświęcić własne życie, żeby pomóc drugiemu człowiekowi – szczególnie w warunkach tak restrykcyjnego prawa i brutalnie wykonywanej kary śmierci – podkreślał.
Według szacunków przywołanych podczas wykładu na Kielecczyźnie w czasie II wojny światowej zginęło około 300 tysięcy Żydów. Straty wśród ludności polskiej oszacowano na około 100 tysięcy osób.
Wykład zainaugurował kolejny sezon Akademii Wiara Kultura Nauka. Tegoroczny cykl odbywa się pod hasłem „Pragnijcie Boga, a będziecie szczęśliwi”, inspirowanym myślą św. Augustyna.
Kinga Reczka, wicedyrektor Muzeum Diecezjalnego w Kielcach, zaznaczyła, że spotkanie poświęcone ratowaniu Żydów przez Polaków dotyczy nie tylko miłości bliźniego, ale również prawdy historycznej.
– Chcieliśmy pokazać, jak rzeczywiście wyglądała pomoc Żydom w czasie II wojny światowej, z uwzględnieniem całego kontekstu historycznego. Była ona różnorodna i właśnie o jej różnych formach opowiadał dr Tomasz Domański – mówiła.
Piąta edycja akademii potrwa od października 2026 roku do czerwca 2027 roku. Kolejne spotkanie zaplanowano na 19 listopada. Będzie poświęcone twórczości Vincenta van Gogha, a wykład wygłosi o. Eugeniusz Grzywacz.
Wstęp na wszystkie spotkania jest bezpłatny. Początek o godz. 17.
Słuchaj wszędzie tam gdzie jesteś! Sprawdź aktualną ramówkę, wysłuchaj archiwalnych audycji lub podcastów w ramach nowoczesnej i funkcjonalnej aplikacji.
