Chcemy, aby dyskusja o tym nie zamykała się na jałowych sporach między politykami, bo chyba wszyscy jesteśmy już naprawdę zmęczeni. Rozpoczynamy debatę nad tym, jakich Kielc chcemy za dziesięć, dwadzieścia lat. I co trzeba zrobić, aby miasto naprawdę odzyskało rozmach i ambicję rozwoju, który dziś sprowadza się niemal wyłącznie do budowy kolejnych ścieżek rowerowych?

Dlatego na początek wracamy do szesnastu lat prezydentury Wojciecha Lubawskiego. Nie po to, by tworzyć byłemu prezydentowi pomnik ani bezkrytycznie oceniać jego rządy. Przypominamy fakty. Inwestycje, przedsięwzięcia i inicjatywy, które w latach 2002–2018 kompletnie zmieniły Kielce i stanowią dziś materiał do uczciwego porównania: co prezydenci, którzy nastali po nim - Bogdan Wenta i Agata Wojda - zrobili przez minione osiem lat - połowę czasu kadencji ich poprzednika.

W ramach tej dyskusji, do której oczywiście zapraszamy też naszych Czytelników i Słuchaczy, będziemy przedstawiać punkt widzenia ekonomistów, urbanistów, architektów, socjologów i innych - wszystkich, którzy mogą mieć wpływ na rozwój naszego miasta. Liczymy na to, że będzie to materiał do poważnej analizy dla obecnych władz Kielc.

Ulice, place, estakady

W latach 2002-2018 zrealizowanych zostało wiele inwestycji drogowych. Przebudowano łącznie ponad 30 ulic, placów i ważnych miejskich skrzyżowań. Wśród nich znalazły się m.in. Świętokrzyska, Sienkiewicza, Zagnańska, Krakowska, Grunwaldzka i Wapiennikowa a także Szajnowicza, Piekoszowska, Wystawowa, Kongresowa, Zakładowa, Transportowców, Miodowicza, Orkana, Ściegiennego (do granic miasta), Orkana (część), Łopuszniańska, Zagórska. Zmodernizowany został także, Plac Św. Wojciecha, Plac Piłsudskiego, Plac Moniuszki i Plac Najświętszej Marii Panny.

Charakterystycznym, nowym elementem, który pojawił się w tamtym okresie były estakady na ulicach Żytniej i Olszewskiego, nad ulicami Radomską i Świętokrzyską oraz węzeł Zagnańska–1 Maja. Łącznie wykonano remonty nawierzchni dróg na około 108 kilometrach.

Powstawały parkingi. Tuż obok Magistratu wybudowano piętrowy Parking Centrum, a auta zaczęły stawać również na płycie Placu Wolności. Przygotowano także projekty ośmiu parkingów w systemie „Park and Ride” oraz parkingu podziemnego pod Placem Wolności, którego ostatecznie nie zrealizowano. Pod koniec tego okresu wybudowano 30 przystanków autobusowych, w większości wyposażonych w elektroniczne tablice informacyjne, a inwestycja została w całości zrealizowana z funduszy unijnych.

A co z kulturą?

Tu też się działo. Powstały m.in. Muzeum Historii Kielc, nowa siedziba Muzeum Zabawek, Galeria Sztuki Sakralnej Leszka Mądzika (w budynku Praczki) oraz Baza Zbożowa. Rozwijano Wzgórze Zamkowe, gdzie powołano do życia Centrum Designu i Ośrodek Myśli Patriotycznej i Obywatelskiej. Rozpoczęto również budowę nowej siedziby Teatru Kubuś, zakończoną już po 2018 roku. Wybudowano poprzednią siedzibę Muzeum Hammonda przy ul. Kościuszki. W tym okresie przekazano także do użytku nową siedzibę Szkoły Muzycznej oraz zakupiono budynek kina Moskwa.

W przestrzeni miasta pojawiły się m.in. Aleja Twórców XX wieku, a także pomniki: Homo Homini, Henryka Sienkiewicza, Józefa Piłsudskiego i Armii Krajowej, Droga Krzyżowa na cmentarzu w Cedzynie, Tablice Mojżesza oraz pomnik Katyń autorstwa profesora Gustawa Zemły. Kompletną przebudowę przeszła Kadzielnia.

W kadencji 2002-2018 powstały też dwie największe sportowe areny w Kielcach: Stadion Piłkarski przy ul. Ściegiennego i Hala Legionów przy ul. Leszka Drogosza. Wybudowano także 30 kilometrów tras rowerowych Green Velo, trzy kryte pływalnie, zmodernizowano pływalnię przy ul. Krakowskiej. Przy szkołach pojawiło się 12 terenów sportowych i pięć hal.

Dla seniorów i nie tylko

Inwestycje dotyczyły również polityki społecznej. W tym okresie uruchomiono osiem Klubów Seniora. Oddano trzy jadłodajnie „11.30”, działające według zasady „obiad za pracę”. Seniorom przekazano mieszkania komunalne w trzech blokach „Złota Jesień”. Powstały trzy domy samopomocy dla osób z niepełnosprawnością intelektualną oraz dom pomocy dla chorych na Alzheimera. Miasto przez lata finansowało także szczepienia kieleckich noworodków przeciwko pneumokokom i meningokokom. Dla dzieci i młodzieży przekazano osiem świetlic środowiskowych „4 Kąty” i „Wolna Strefa”.

W miejskiej infrastrukturze komunalnej w tym okresie powstawały nowe odcinki kanalizacji sanitarnej i sieci wodociągowej, modernizowano również istniejącą infrastrukturę.

Spółki rozkwitały

Osobną częścią rozwoju miasta były inwestycje miejskich spółek. W 2006 roku Kielce odkupiły od Targów Poznańskich 50 proc. udziałów w Targach Kielce. Spółka rozwijała następnie swoją infrastrukturę, m.in. o Halę Wystawienniczą nr 5, Centrum Kongresowe oraz parking naziemny i piętrowy.

Rozwijały się inne miejskie spółki. Rejonowe Przedsiębiorstwo Zieleni i Usług wybudowało nową siedzibę przy ul. Sandomierskiej wraz z warsztatami, magazynami i szklarniami. W Promniku powstała Fabryka Utylizacji Śmieci. MPEC zmodernizował kilkanaście kilometrów sieci ciepłowniczych i wybudował obiekt biurowy przy ul. Polewskiej.

Na kilkunastu hektarach Kieleckiego Parku Technologicznego stanęły cztery hale przemysłowe i dwa inkubatory – „Sky” i „Orange”, wybudowane na bazie obiektów biurowych Chemaru. W sąsiedztwie Parku wybudowano także kompleks Centrum Kształcenia Praktycznego.

W ramach Geoparku powstało Centrum Geoedukacji oraz Ogród Botaniczny. Miasto brało również udział w regulacjach prawnych i zakupach gruntów w tzw. Trójkącie Bermudzkim, pomiędzy ulicą Piotrkowską a IX Wieków Kielc.

Dokupiono także kilkanaście hektarów gruntów pod rozbudowę cmentarza w Cedzynie oraz 580 hektarów gruntów pod lotnisko. W ramach Towarzystwa Budownictwa Społecznego wybudowano dziewięć bloków mieszkalnych.

Miasto kupiło również 25 autobusów hybrydowych i udostępniło je MPK. W centrum miasta – czego wcześniej brakowało – powstał system monitoringu.

***

Ten oto bilans traktujemy jako punkt odniesienia do rozmowy o tym, gdzie Kielce są dziś i gdzie mogą być za kolejne kilkanaście lat. Bo przyszłości miasta nie buduje się z deklaracji, rolek w mediach społecznościowych, fotografii szeroko uśmiechniętych polityków lecz z decyzji, odwagi i konkretnych efektów, które po latach da się po prostu policzyć. 

Tekst: Maciej Piętka, Tomasz Natkaniec